Senarai Tokoh-Tokoh Pejuang Kemerdekaan

Kehadiran British ke Semenanjung Tanah Melayu pada tahun 1786 telah menyemarakkan lagi usaha penentangan orang Melayu terhadap penjajah terutama apabila British mula mencampuri urusan pentadbiran tempatan. Penentangan bukan sahaja berlaku di Semenanjung Tanah Melayu malah juga di Sabah dan Sarawak. Kebangkitan gerakan anti-British memperlihatkan gelombang penentangan yang dilakukan oleh tokoh-tokoh tempatan berikut:

1. Penghulu Dol Said di Naning,
2. Datuk Siamang Gagap di Seri Menanti
3. Yamtuan Tunku Antah di Sungai Ujong,
4. Dato’ Maharajalela, Dato’ Sagor
5. Sultan Abdullah di Perak,
6. Dato’ Bahaman,
7. Tok Gajah dan Mat Kilau di Pahang,
8. Tok Janggut di Kelantan,
9. Raja Mahadi di Selangor,
10. Haji Abdul Rahman Limbong di Terengganu,
11. Tok Moris, Tunku Kudin
12. Tunku Muhammad Saad di Kedah, Rentap,
13. Roslie Dhoby dan Sharif Mashor di Sarawak serta
14. Mat Salleh, Antanum, Pak Musa dan Syarip Usman di Sabah.

Walaupun penentangan mereka berakhir dengan kegagalan namun semangat juang mereka untuk mengembalikan hak dan kedaulatan tanah air wajar disanjung.
Gelombang pertama seawal abad ke-20 menyaksikan pertukaran wacana penentangan terhadap kuasa asing dengan menggunakan mata pena.
Arus kebangkitan nasionalisme pada peringkat awal dipelopori oleh tokoh-tokoh lepasan pengajian tinggi di Timur Tengah sekitar abad ke-20. Antaranya,

1. Sheikh Tahir Jalaluddin,
2. Syed Sheikh Al-Hadi,
3. Sheik Muhammad Akil,
4. Sheikh Awad Saidin
5. Haji Abas Taha.

Pelbagai akhbar dan majalah seperti Al-Imam, Neracha, Warta Malaya, Al-Ikhwan, Saudara dan lain-lain telah diterbitkan.
Kemunculan tokoh-tokoh agama ini diikuti pula oleh beberapa orang tokoh dari kalangan guru, wartawan serta pejuang bahasa dan sastera seperti:

1. Zainal Abidin Ahmad (Za’ba),
2. Harun Muhammad Amin,
3. Abdul Hadi bin Hassan,
4. Burhanuddin Al-Helmi dan (Tokoh PAS yang terlibat sama menuntut Merdeka)
5. Abdul Rahim Kajai.

Dalam perkembangan seterusnya menyaksikan beberapa buah parti politik dan persatuan yang ditubuhkan bagi melahirkan gerakan penentangan yang lebih bersepadu.
Serangan tentera Jepun ke Tanah Melayu pada bulan Disember 1941 dan pendudukan Jepun secara keseluruhannya di Tanah Melayu bermula Februari 1942 hingga September 1945 telah meninggalkan kesan dan pengalaman yang pahit kepada seluruh penduduk di negara ini. Mereka menjadi lebih peka dan sedar terhadap persekitaran dan perkembangan yang berlaku. Jepun turut menyemaikan semangat nasionalisme di kalangan penduduk Tanah Melayu supaya membenci British melalui cerapan ideologi ’Asia Untuk Asia’.
Arus kebangkitan semangat nasionalisme peringkat kedua telah diperlihatkan melalui gerakan penentangan hebat terhadap Malayan Union yang diperkenalkan oleh British pada 1 April 1946 setelah British mengambil alih semula pentadbiran Tanah Melayu dari tangan Jepun. Penubuhan PEKEMBAR (UMNO) pada 11 Mei 1946 menggabungkan suara pertubuhan-pertubuhan Melayu untuk bangkit menentang Malayan Union. Penentangan secara bersepadu ini telah membuahkan hasil apabila Malayan Union dibubarkan. Persekutuan Tanah Melayu telah diisytiharkan pada 1 Februari 1948.
Perubahan pucuk pimpinan UMNO dari Dato’ Onn kepada Tunku Abdul Rahman
dilihat sebagai permulaan arus kebangkitan nasionalisme peringkat ketiga iaitu perjuangan menuntut kemerdekaan negara. Serentak itu, slogan ’Hidup Melayu’ diubah kepada ’Merdeka’ sesuai dengan perubahan matlamat perjuangan UMNO.
Sebagaimana ucapan Tunku Abdul Rahman Putra di Persidangan Agong Pemuda UMNO pada 3 April 1953, ”cogan Hidup Melayu bermakna kita sedia duduk di bawah naungan British dan berjuang untuk menyelamatkan kedudukan bangsa kita serta merebut kelebihan bangsa kita dengan belas rahim British. Tetapi slogan Merdeka itu bermakna kita bebaskan diri kita dari naungan British dan berdiri di atas kaki kita sendiri. Bagi menyelamat dan mendapatkan kelebihan-kelebihan untuk bangsa kita, terpulanglah kepada kita sendiri dan tidak lagi berharapkan belas rahim British lagi”.
Ringkasan Sejarah dan aliran langkah ke arah mencapai kemerdekaan:

1.     Persidangan Malaya Merdeka Di London
2.     Perjanjian Kemerdekaan Persekutuan Tanah Melayu
3.     Pengumuman Kemerdekaan Di Padang Banda Hilir, Melaka
4.     Suruhanjaya Perlembagaan REID
5.     Rombongan Kemerdekaan Pulang Dari London
6.     Pemilihan Yang Di-Pertuan Agong Pertama
7.     Pemilihan Lagu Kebangsaan Persekutuan Tanah Melayu
8.     Perjanjian Kemerdekaan Persekutuan Tanah Melayu Di Tandatangani
9.     Pengumuman Perlantikan Gabenor Pulau Pinang dan Melaka
10.     Rang Undang-Undang Persekutuan Tanah Melayu Diluluskan
11.     Pengumuman Jemaah Kabinet Yang Pertama Selepas Merdeka
12.     Duke Gloucester, Wakil Baginda Queen Tiba Untuk Upacara Kemerdekaan
13.     Tunku Abdul Rahman Dikurniakan Gelaran Bapa Kemerdekaan
14.     Perasmian Stadium Merdeka
15.     Bendera Union Jack Diturunkan di Melaka
16.     Detik Jam Tengah Malam Di Padang Kelab Selangor
17.     Pengisytiharan Kemerdekaan Tanah Melayu
18.     Penetapan Tarikh Merdeka Pada 31 Ogos 1957

Sumber : Arkib Negara

Sebenarnya Arkid negara telah istihar Tokoh PAS seperti Burhanuddin Al-Helmi sebagai tokoh pejuang kemerdekaan.